पाचव्या महिन्यातील सोनोग्राफी?

गर्भधारणा: ५वा महिना

In this article

तुम्हाला तुमच्या बाळाची हालचाल जाणवते का?
मला लघवी करताना त्रास होतो
मला माझ्या बाळाची हालचाल जाणवतेय!
टीबीची लक्षणे पहा

तुम्हाला तुमच्या बाळाची हालचाल जाणवते का?
आता तुमच्या गर्भाशयातील बाळ लहानशा नवजात अर्भकाप्रमाणे दिसू लागले आहे. त्याचे डोळे, भुवया व पापण्या विकसित झालेल्या आहेत व त्याच्या हिरड्यांखाली दात येत आहेत. जिभेवरील रुचि कलिका (टेस्ट बड्स) विकसित होत आहेत. त्यामुळे तुमच्या बाळाला पहिल्या स्तनपानापासूनच दुधाची चव घेता येईल.

बाळाच्या त्वचेवर मलईसारखा पांढरा थर असतो. यामुळे तुमच्या बाळाच्या त्वचेचे संरक्षण होते व जन्माच्या वेळी मदत होते.

आता तुम्हाला कदाचित तुमच्या बाळाच्या हालचाली जाणवू लागतील. त्या तुमच्या गर्भाशयातील बुडबुड्यांप्रमाणे वाटतात. सुरवातीला, कदाचित तुम्हाला हे नक्की काय आहे ते समजणार नाही. हळूहळू हालचाली अधिक प्रकर्षाने जाणवू लागतील व तुमचं बाळ लाथा मारतंय याची तुम्ही खात्री बाळगू शकता. हा अतिशय आनंददायक क्षण असतो!

तुम्हाला आता कदाचित धाप लागू शकते व अवघडल्यासारखे वाटू शकते. याचे कारण म्हणजे तुमचे वजन वाढलेले असते व पोट वाढल्याने तुमच्या संतुलनावर परिणाम होतो.

तुमच्या योनीमार्गातून अधिक स्त्राव जाऊ शकतो व तुम्हाला जास्त वेळा लघवीला जावेसे वाटू शकते.

दात घासताना तुम्हाला हिरड्यांमधून रक्त आल्याचे दिसल्यास, त्याचे कारण म्हणजे गरोदरपणातील संप्रेरकांमुळे तुमच्या हिरड्यांवर सूज येते व त्या हुळहुळ्या होतात त्यामुळे रक्त येऊ शकते. दररोज, मात्र अगदी सावकाश दात घासावेत.
मला लघवी करताना त्रास होतो
तुमच्या शरीरात मूत्राशयाला (तुम्ही लघवी करण्यापूर्वी जिथे साठवली जाते) लागून असलेल्या वरच्या भागात तुमचे बाळ वाढतेय. तुमच्या बाळाच्या वजनामुळे मूत्राशयावर दाब पडतो, ज्यामुळे तुम्हाला अधिक वेळा लघवीला जावे लागते. गरोदरपणात असे होणे अगदी सामान्य आहे. भरपूर स्वच्छ, सुरक्षित पाणी पिणे कमी करु नका. तुम्हाला निरोगी राहण्यासाठी ते आवश्यक आहे.

तुम्हाला लघवी करताना त्रास होत असेल, तर तुम्हाला कदाचित संसर्ग झाला असण्याची शक्यता आहे. यामुळे तुम्हाला ताप येऊ शकतो, किंवा तुम्हाला अचानक उकडू शकते व थंडी वाजू शकते. संसर्गाची इतर लक्षणे म्हणजे तुम्हाला लघवीत रक्त, आजारी असल्यासारखे वाटणे, व थरथरणे. शारीरिक संबंध ठेवतानाही त्रास होऊ शकतो.

उपचार घेणे अतिशय आवश्यक आहे, म्हणूनच डॉक्टरांना भेटा. तुमच्या लघवीतील जंतूंमुळे तुम्हाला मूत्रपिंडाचा संसर्ग होऊ शकतो, जे तुमच्या व तुमच्या बाळाच्या आरोग्यासाठी गंभीर असू शकते.

लघवीचा संसर्ग पुढीलप्रकारे रोखता येईल:

शौचाला गेल्यानंतर, योनीचा भाग वगळून, पुढून मागून स्वतःला स्वच्छ धुवा. यामुळे तुमच्या गुदद्वारातील विषाणूंमुळे तुमच्या योनीला संसर्ग होणार नाही.
भरपूर स्वच्छ, सुरक्षित पाणी प्या. यामुळे संसर्ग नाहीसा होण्यास मदत होईल.
तुम्हाला लघवी लागली असेल तर, जा आणि करा! ती दाबून ठेवू नका.


शारीरिक संबंधांनंतर, तुम्हाला शक्य असल्यास लघवीला जा ज्यामुळे काहीही जंतू असल्यास निघून जातील.
मला माझ्या बाळाची हालचाल जाणवतेय!
तुम्हाला जेव्हा पहिल्यांदा बाळाची हालचाल प्रथम जाणवते तेव्हा तो एक अद्भूत आनंद असतो! तुमचे हे पहिले बाळंतपण असेल, तर तुम्हाला प्रथम काय जाणवते आहे याची खात्री नसते. तुमच्या पोटात हळुवार फुलपाखरे फडफडल्यासारखी बाळाची हालचाल जाणवेल.

तुमचे बाळ जसे वाढत जाईल तशा बाळाच्या हालचाली अधिक जोरकस व अधिक नियमित होतील. गरोदरपणाच्या मध्यावर त्या खऱ्या लाथांप्रमाणे वाटू लागतील. गरोदरपणाच्या शेवटच्या काळात, तुम्हाला तुमचे पूर्ण पोट हलतानाही दिसेल कारण बाळ तुमच्या गर्भाशयात हालचाल करत असते.

तुमचे बाळ नेहमी हालचाल करणार नाही. तुमच्याप्रमाणे, त्यालाही काही वेळा आराम करावासा वाटेल व झोपावेसे वाटेल.

दररोज थोडा वेळ निवांतपणे बसा व तुमच्या गर्भाशयातील बाळाची हालचाल अनुभवा.

तुम्हाला हळू हळू या हालचाली ओळखायची सवय होईल. त्याच्या रोजच्या सवयी, ते कधी जागे असते व कधी झोपते हे लक्षात ठेवा. काही वेळा बाळ लाथ मारत असल्यामुळे तुम्हाला कदाचित लवकर जाग येईल. किंवा कदाचित तुम्ही गाणे म्हणता तेव्हा, खाल्ल्यानंतर लगेच किंवा तुम्ही स्वच्छता करता किंवा आंघोळ करता तेव्हा बाळ लाथ मारायला सुरुवात करेल.

तुम्हाला हालचाली मंदावल्या आहेत असे वाटले तर थंड पेय घ्या किंवा काहीतरी गोड खा व थोडा वेळ शांत बसा. तुम्हाला आणखी हालचाली जाणवल्या पाहिजेत. त्याच्या सवयींमध्ये काही बदल आढळल्यास तुमच्या आरोग्य सेविकेला किंवा डॉक्टरांना सांगा.

तुम्हाला अजूनही तुमच्या बाळाच्या हालचाली जाणवल्या नसतील तर तुमच्या आरोग्य सेविकेला किंवा डॉक्टरांना सांगा. म्हणजे सर्व काही व्यवस्थित असल्याचे ती तपासू शकेल.
टीबीची लक्षणे पहा
तुमच्या कुटुंबातील कुणालाही क्षय (टीबी) असल्यास, प्रत्येकाने चाचणी करुन घ्यावी. टीबीचा संसर्ग सहजपणे होऊ शकतो मात्र योग्य उपचारांनी तो बरा होतो. उपचारामुळे तुमचे व तुमच्या बाळाचे संरक्षण होईल व ते काही सरकारी रुग्णालयांमध्ये मोफत मिळतात.

तुमच्या स्वतःच्या, व तुमच्या आजूबाजूला असलेल्या व्यक्तिंच्या शरीरामध्ये टीबीची काही लक्षणे दिसून येत आहेत का हे काळजीपूर्वक पाहा, टीबी हा रोग अतिशय धोकादायक असू शकतो. तो हवेद्वारे खोकला व शिंकेतून पसरतो. तो हवेत दीर्घकाळ असू शकतो.

तुम्हाला २ आठवड्यांपेक्षा अधिक काळ खोकला असेल किंवा तुमचे वजन अनपेक्षितपणे कमी झाले तर आरोग्य सेविकेकडे जा. ती तुम्हाला टीबी आहे का हे तपासून पाहू शकेल व ती तुम्हाला योग्य औषधे देईल.

तुम्ही पूर्ण औषध घेतल्यास, तुम्ही टीबीचा पूर्णपणे नायनाट करु शकता. तुमचे औषध पूर्ण होण्यापूर्वी तुम्ही ते घेणे थांबविल्यास टीबीची लागण पुन्हा होण्याची शक्यता असते.

तुम्ही गरोदर असताना तुम्हाला सहजपणे टीबी होऊ शकतो. व्यवस्थित जेवून, गर्दीची व जेथे लोक खोकत व शिंकत आहेत अशी ठिकाणे टाळून अतिरिक्त काळजी घेण्याचा प्रयत्न करा.

तुमच्या कुटुंबातील कुणाला टीबी असल्यास, २ आठवडे औषधे घेतल्यानंतर त्यांचा संसर्ग इतरांना होणार नाही. त्यांना खोकताना किंवा शिकतांना त्यांच्या तोंडावर व नाकावर रुमाल ठेवायला व त्यांचे हात नियमितपणे धुवायला सांगा.

लक्षात ठेवा, टीबीवर लवकर उपचार झाल्यास तो बरा होऊ शकतो.